BЕGIM

By JAKLIN PANOL, in 1992


- Erim bilan o'tgan umrimning o'n besh yilini faqat yurib o'tkazdik. Biz hamisha safarda bo'lar- dik, - deydi Begim. — Endi esa bir maromda hayot kechirayapman.
83 yoshga kirgan Begim (ismoiliyaliklar uni ma`buda deb atashadi) Kann shahridagi Lyudovik XV uslubida jihozlangan bir qavatli uyini deyarli tark etmaydi Ayni mana shunday mulk imorat uning eri Og`a Xonga yoqardi. U Og`a Xonga 1944 yili 30 yoshida turmushga chiqqan edi.
Elliginchi yillarda Begim (fuqarolik ismi Ivett Labruss) tikuvchi va tayyor kiyimlarni kiyib ko`rsatuvchi ayol, «Farangiston go`zali» bo`lish bilan birga Sarayya, Rita, xeyvert, malika Margaret Elizabet Teylor, Еva Hardner yoki Marlen Ditrix kabi ommaning nazariga tushgan sevimli zaifalardan edi. Begim ana shu sara ayollar guruhining bir vakilasi sifatida urushdan keyingi avlodni chindan ham sehrlab olgan edi.
Uning eri o'z fuqarolaridan oltinga teng bo'lgan miqdorda pul olib turardi. 1957 yil 11 iyulda Og`a Xon qazo qilgach, Begimga undan juda katta miqdorda meros qoldi. Og`a Xonga erga chiqqandan so'ng musulmanlikka yuz burgan Begim o'ziga xos hayot oqimiga qo'shildi.. Badavlat kampir nimalarga qiziqadi? fazoga sayoxat qilsam, deydi.
- Men ilm-fanning sharofati bilan ajoyib bir davrda yashayapman, deb hisoblayman, deydi Begim. - Yoshim bir joyga borib qolganiga qaramasdan, yulduzlar aro sayr qilishni istayman.
JAKLIN PANOL
U o'ziga tegishli bo'lgan qaysi mulkda bo'lmasin, chang bosgan jomadonlar va sandiqlarni kav- lashtirib, erining qo'lyozmalarini izlaydi. Axir Marsel Panol umrining so'nggi kuniga qadar, ya`ni 1974 yilning 18 apreliga qadar ham yozishdan to'xtagani yo'q. Bevanii yozuvchisi eridan qolgan merosni topib nashr qildirish haqidagi maqsadning o'zi emas, balki o'ttiz yil birgalikda umr kechirgan, u bilan faxrlangan, uni Sevgan kishining ma`naviy dunyosini to'laroq anglashga bo'lgan qiziqish bu ishga da`vat etadi.
Jaklin Marsel Panol bilan ilk bor tanishganida 20 yoshli aktrisa edi..
- Bu qizning kelajagi bor,— degan edi u haqida talabchan kinochi Jyul do`sti Marselga.
Marsel Panol vafot etgandan beri Jaklin o'z tug'ilgan tuprog'iga mahkam bog'liq bo'lgan eri haqidagi xotiralar bilan yashamoqda. «Inson daraxtga o'xshaydi: agar u tomirlarini yo'qotsa o'ladi», derdi adib.
Jaklin erining «Sevgi fasli» asarini qayta nashr qilishga ijozat berdi. Besh yuz ming nusxadachop etilgan bu kitob to'rt oy ichida sotilib ketdi. 64 yoshli beva o'tmish bilan yashamoqda.
OONA ChAPLIN
63 yoshida unga 30 million dollar meros qoldi. U bir vaqtning o'zida ham yig'lashga, ham kulishga majbur qiladigan mashhur jajji insonning filmlarini tomosha qilishni yaxshi ko'radi. Uning tabassumi hali ham nazokatga, nafosatga to'la. U o'zini sehrlab olgan Charli Chaplin haqida mamnuniyat bilan eslaydi. Chaplin 54 yoshida uylanadi. O`shanda Oona endigina 18 yoshga kirgan edi. Bu nikoh uchun Otasi qizini merosdan mahrum qildi.
Dramaturg Yo`jin O Nilning qizi Oona kamtarona sharoitda tarbiya olgan. U Charli bilan Shveysariyadagi mulkida yashadi. Yoshi bir joyga borib qolgan Chaplin hatto o'zi mustaqil harakat qila olmagan paytlarda ham ular baxtiyor hayot kechirishdi. U erini yumshoq o'rindiqli aravachada olib yurar, tevarak- atrofdagilar esa davr sinovlariga dosh bergan bu buyuk muhabbatga havas bilan boqardilar. 1977 yili Charli Chaplin qazo qilgandan so`ng Oonaning dunyosi ham nurab tushdi. Ustiga-ustak bolalar ham birin-ketin uyni tark eta boshladilar. Albatta, bosh merosxo`r bo'lgan Oona Charli ishlab topgan 30 million dollarga egalik qildi. Lekin mulk huvillab yotibdi. 63 yoshli Oonaga eri bilan birgalikda kechgan 33 yillik turmush va bog'bonning hovlida o'ynayotgan bolalari kulgusi qoldi....
LILI ROSSI
Ma`lumki, qo'shiqchilarning hayoti oson emas. Faqat konsertlardagina ular ko'zingizga g'am- tashvishsiz ko'rinadilar. Lekin projektorlar o'chib, qarsaklar tingandan so'ng ular tashvishga to'lib, o'zlariga ham, boshqalarga ham shubha qiladigan mavjudotlarga aylanib qoladilar. Bu yerda ovozni o`ylab qayg'urish ham, muxlislarning nazaridan chetda qolish haqidagi xayollar ham bor....
«Korsikaning ikkinchi imperatori» deb nom olgan Tino Rossini sal narsadan ranjitish ham, fikr-o'ylarini parokanda qilish ham oson edi. Birgalikda kechgan 36 yillik hayoti davomida Lili o'z turmush o'rtog'ini qiyin paytlarda ovutar, ko`ngliga taskin berar, kuchiga kuch qo'shardi. Rossi sahnaga chiqqan paytlarda u doimo birga bo'lardi. «Kichik qorbobo» qo'shig'i yozilgan plastinkasining 30 million donasini sotgan va ikki mingdan ortiqqo'shig'ini yozdirgan, shunga qaramasdan, qashshoq bo'lib qo- lishdan mudom tahlikada yuradigan eng badavlat kishilardan birini qo'llab-quvvatlab, ma`qullab turish Lilining qismatiga tushgan ish edi. Va yana shafqatsiz o'tib boratgan vaqt, umr haqida o'ylab g`amga botgan eriga taskin berish ham Lilining chekiga tushgan edi. Tino «keksalik» degan so'zni eshi- tishga toqati yo'q edi.
40 yoshli Tina bilan tanishganida Lili 17 yoshda edi.
1983 yilning 26 sentyabrida eri vafot etgandan beri Lili ko'pchilikka aralashmaydigan bo'lib qol- di, chamasi u qo'shiqlar va spektakllar dunyosidan tamoman uzoqlashgan.
Lili Napoleon uslubida jihoz- langan kattakon uyida (Parijda) istiqomat qiladi.
Moddiy tashvishlardan yiroq bo'lgan Lili o'g'li Loranning otasidek shon-shavkatli inson bo'lishi haqida o'ylaydi. Nevarasi Konstantinni o'ynatadi. Ba`zan esa Tinoga sovg`a qilingan «rolls- roys»ni ko'rishga boradi. Uning uchun bu mashina tabarruk, go'zal xotiradir.