Olim umrining yulduzli onlari
Prezidentimiz Islom Karimov rahnamoligi- da maʼnaviyatimizning gʼoyat muhim va uzviy qismi boʼlgan adabiyotni rivojlantirish, shoir va yozuv- chilar, adabiyotshunoslarimizning mehnatini qad- rlash va ragʼbatlantirishga, navqiron avlodni ezgu goyalar asosida tarbiyalashga alohida eʼtibor qaratilmokda.
Oʼzbek adabiyotida milliy va umuminsoniy qad- riyatlar rivojiga, xalqimiz maʼnaviyatini yuksaltirishga munosib hissa qoʼshgan ijodkorlar koʼp. Oʼzbekiston Qahramoni, adabiyotshunos Ozod Shara- Fiddinov ana shunday soʼz sanʼatkorlaridan edi. Olim oʼzining adabiy tadqiqotlari, publitsistik maqolalari, taʼbir joiz boʼlsa, maʼnaviy jaso- rati bilan xalqimiz qalbidan joy oldi.
Yurtimiz mustaqilligi tufayli O. Sharafid- dinov ijodining tamoman yangi qirralari ochil- di. Uning muhim ijtimoiy-siyosiy voqelik tahlil etilgan, bugungi kunning dolzarb masala- lariga bagʼishlangan koʼplab maqolalari, jahon adabiyoti durdonalaridan qilgan tarjimalari buning tasdigʼidir. Jumladan, "Dovondagi oʼylar", "Bozor va maʼnaviyat", "Fan goʼzallik hissi bilan tirik", "Najot hamkorlikda" sin- gari maqolalarida yangi ruh, oʼy va fikrlar oʼz ifodasini topgan.
O.Sharafiddinovning 2004 yilda chop etilgan "Ijodni anglash baxti" va "Dovondagi oʼylar" kitoblari uning serq- irra ijodini, nafaqat adabi yotshunos, balki istiklol mohi- yatini teran anglagan inson, maʼnaviy jasorat kishisi eka- nini yorqin namoyon etdi. "Dovondagi uylar" kitobida ijodkorning umri davomi- da izlab topgan xayotiy Xaqiqatlari, neʼmatlari, zamonamiz qahra- monlari ifoda etilgan. Kitobdagi "Yoʼlboshchi". "Is- tiklol meʼmori", "Mustaqil- lik jilolari", "Inson hami- sha mexrga muhtoj" maqolala-
rida ijodkorning yurakdan chikkan soʼzlari, ayni paytda xalqimizning dilidagi gaplar jo etilgan. Аdib Prezi- dentimiz haqida yozar ekan, mu- stakillik haqidagi qarashla- rivi, tushunchalarini ifoda- laydi. Chindan ham, Yurtboshi- miz faoliyati va mamlakatimiz mustaqilligi odimlari oʼzaro borlik, bir-birini toʼldiradi. O. Sharafiddinov Prezidenti- miz hakida yozishdan oldin koʼrgan-bilganlarini qalb ta- rozisida oʼlchagan. Shuning uchun ham ishonch va eʼtiqod bilan bunday deydi: "...bu in- son xech kanday kolipni tan olmaydi, har qanday vaziyatda samimiyligini saqlab qolish- ga intiladi, rasmiyatchilikni jinidan battar yomon koʼradi va har qanday sharoitda ham insoniy mantik asosida fikr yuritib ish tutishga odatlan- gan. U nihoyatda zakovatli, zex- ni oʼtkir, har qanday chigal mu- ammoning ham tub mohiyatini koʼra biladi. Xullas, ulkan siyosatchi uchun zarur boʼlgan bar- cha noyob fazilatlarga ega. Bu- larning yoniga jasurlik va dadillik qoʼshilib, uni be- nixoya katʼiyatli insonga ay- lantirgan. Аyni chogʼda, odam- larning tabiatini yaxshi his kiladigan, ularga ishonadigan, ulardagi yashirin kuch va imkoniyatlarni kashf eta ola- digan rahbar".
O.Sharafiddinov "Jahon adabiyoti" jurnalining bosh muharriri sifatida samarali faoliyat yuritdi. Bosh muhar- rir kasalxonaning jarrohlik boʼlimida, chap oyogʼi sonidan kirqib tashlangan vaziyatda "Jahon adabiyoti"ning ilk so- nini kuliga oldi. Jismi-jo- nidagi ayovsiz ogrik azobiga qaramasdan bundan uning qal- bida kuyosh charaqlagandek boʼldi, inson ruhidagi po- klik, baxtiyorlik, maʼnaviy yuksaklik har qanday vaziyat- da ham namoyon boʼlishini is- botladi. Jurnal ilk sonlari- danok O.Sharafiddinovning muharrirlik isteʼdodi, ta- fakkuri, zahmati va jasorati bilan barcha birdek sevib oʼqiy- digan sevimli nashrga aylandi.
Jurnal dunyo xalklari ada- biyoti, sanʼati, estetikasi, ma- daniyatiga ochilgan nurli dar- cha boʼldi. Ingliz, nemis, rus, Xitoy, yapon, frantsuz, arab, Hind tillaridan bevosita tar- jima kilingan asarlar nufu- si, nufuzi ortib bordi. Bosh muharrirning oʼzi koʼplab ba- diiy, ilmiy, publitsistik, biografik asarlarni tarjima qildi. Uning tarjima-asarla- rida jurnalxon uchun yangilik -boʼladigan tomonlar hamisha topilardi. Fantastika, detek- tiv, sayohatnoma, xotira asar- lar kitobxon esida qoldi. Ti- bet tabobati, tamadduni, urf- odatlari haqidagi turkum asarlar jurnalxon xotirasi- da muxrlanib kolgan. Jurnalda mumtoz, hozirgi falsa- fa, donishmandlar haqida biri-biridan qiziqarli mate- riallar berildi. Jiddiy ma kola, romanlarni oʼqigan oʼquv- chi hangoma, latifa, mitti hik- matlar bilan tanishib huzur
kiladi.
Sakkiz yillik muharrir- lik faoliyati O.Sharafiddi novning karashlari, tushuncha- lariga ham yangiliklar olib kirdi, "Jahon adabiyoti" tax- ririyat aʼzolari, tarjimonlar uchun uziga xos maktab boʼldi. Suhbatlarimizning birida u kishi tinimsiz kitob yiqqani- ni, ularni tanlamay oʼqiyver- ganidan nolibroq gapirdi. "Kitoblar oʼziga xos dunyo, mi- soli bir ummon. Inson hech kachon xamma kitoblarni oʼqib- gina emas, varaqlab ham ulgur- maydi. Аvval boshdanoq kitob- ni tanlab, chertib-chertib oʼqish kerak ekan", dedi. Аna shu fikrga suyangan ustoz har doim, birinchi galda asarning ukuv- chiga nima bera olishi, milliy va umuminsoniy kadriyatlarga hamohangligi, kelajak avlod kamolotiga taʼsiri haqida uylardi.
Umri tugab borayotganini sezgan O.Sharafiddinov oxir- gi yillarda nihoyatda kattik ishladi. Shifoxonada, jid- diy operatsiya arafasida ham, jarroxxonadan chiqqandan key- in ham nimalarnidir xayoli- da pishitib yurardi. "Nutq yoxud adib xayotining yulduzli onlari", "Shunday shoir oʼtgan edi", "Zikriyo Mirhojiev jum- bori", "Til ilmining dargʼa- si", "Xayollar bandasi", "Bir nutk tarixi", "Sizni sovindim, Zulfiya opa" singari ma- kola, badia, jajji portret- lar ana shu xayolning mevasi sifatida dunyoga kelgan.
Ustoz xastalik bilan kura- shayotganida Yurtboshimiz uni xamisha ruhan suyab turdi, be- vosita madad kursatdi.
Prezidentimiz Islom Ka- rimov "Yuksak maʼnaviyat-en- gilmas kuch" kitobida "bu yorug olamda eng buyuk jasorat nima, degan savolga, hech ikkilanmas- Dan, eng buyuk jasorat - bu maʼnaviy jasorat, deb javob bersak, oʼylaymanki, yanglish- magan boʼlamiz", deb yozadi. Yurtboshimiz mazkur asarida akademik Yaxyo Gʼulomov, shoira Zulfiya katorida adabiyotshu- nos Ozod Sharafiddinovni xam yuksak maʼnaviy jasorat sohibi sifatida tilga oladi. "Bu ajoyib insonning nomini koʼpdan buyon eshitib yurgan boʼlsam-da, men u kishi bilan istiklol yillarida yaqindan tanishdim. Uning fakatgina ilmiy-pedagogik faoliyat bi- lan cheklanib qolmasdan, ij- timoiy-maʼnaviy sohada ham bekiyos faollik koʼrsatgani olimga boʼlgan hurmatimni yana- da ziyoda qildi. Koʼplab katorida men ham, ayniqsa, Ozod akaning irodasi qanday bakuvvat ekaniga, uning qalb jasoratiga qoyil qolganman", deydi Islom Karimov. Darxakikat, ikki oyogidan ajralgan, buning ustiga koʼrish kuvvati ham yomonlashgan boʼli- shiga qaramay, bu inson oʼz bur- chi va eʼtiqodiga sodiq qolib, "Jahon adabiyoti” jurnali ma- teriallarini tahrir qilib
zamondoshlarimiz borish bilan birga, koʼplab asarlarni uzbek tiliga tarji ma kildi, milliy maʼnaviyati- miz rivoji yoʼlidagi samara- li mehnatini ozgina boʼlsada kamaytirmadi.
Prezidentimizning yukorida nomi zikr etilgan asarida taʼkidlanganidek, oʼzini oʼzbek xalkini farzandi degan har kaysi inson ana shunday fi- doyi yurtdoshlarimiz bilan cheksiz faxrlanadi, unib-oʼsib kelayotgan bolalari, shogirdla- riga maʼnaviy jasorat timso- li sifatida aynan ana shunday odamlarni namuna qilib koʼrsatadi.
Davlatimiz rahbari tashab- busi bilan Ozod Sharafiddi- novning 80 yilligi keng ni shonlanishi Yurtboshimizni Vatanimizning fidoyi farzan- dlari xotirasiga boʼlgan cheksiz ehtiromining yana bir ifoda- sidir. Ustoz yubileyi munosa- bati bilan yurtdoshlarimiz uning xayot yoʼlini, boy ijodi- ni qaytadan oʼrganmokda.
Oʼzbekiston Kaxramoni O. Sharafiddinov yuksak inso niy fazilatlari, hayotiy asar- lari, joʼshqin faoliyati bilan hammamizga, ayniqsa, yoshlari- mizga hamisha oʼrnak boʼlib kolaveradi